Dober dan! Dat betekent goedendag in het Servisch en deze woorden heb ik de afgelopen week veelvuldig geoefend. Ik ben namelijk – nadat ik weer terug was gefietst naar Hongarije – weer de grens over naar Servië gefietst. Eerst door het saaie binnenland van de provincie Vojvodina, langs provinciale wegen en slaperige dorpen, en daarna een prachtige route langs de Donau waardoor ik de week afsluit in Tekijla, een pittoresk dorpje aan de Donau. Ik ben inmiddels door verschillende landen gefietst met een variatie aan talen; Duits, Tsjechisch, Hongaars, Kroatisch en Servisch en straks ook nog Bulgaars, Macedonisch, Grieks en Turks. Het is eigenlijk best wel bijzonder dat er zoveel verschillende talen zijn in een relatief korte afstand die je op de fiets kunt afleggen. Ik neem jullie daarom graag mee in de vele taalgrenzen van mijn fietstocht en de historische context hierbij, dus weer een educatieve reis deze week 🙂
De studie van de taal (taalkunde) is een vak apart en door de eeuwen heen zijn er verschillende wetenschappers die hun best hebben gedaan om verschillende talen te vergelijken en middels een wetenschappelijke systematiek alle talen netjes in kaart te krijgen en een mooie taalfamilie stamboom te maken, voor Europa is dat de Indo-Europese stamboom. Dat zijn nogal wat talen! Volgens de Anatolische Hypothese (ook wel de landbouwhypothese genoemd), ontstonden de Indo-Europese talen ongeveer 7000 v. Chr. in Anatolië en verspreidden zich door Europa via de opkomst en migratie van landbouwers. De Indo-Europese taalfamilie kan ik een aantal hoofdgroepen worden ingedeeld waaronder de Germaanse talen (o.a. Duits, Nederlands, Engels), Italische talen (o.a. Latijn, Italiaans, Spaans), Slavische talen (o.a. Kroatisch, Servisch, Bulgaars) en Hellenistische talen (Grieks).
Er zijn nog veel meer taalgroepen maar die ga ik niet allemaal benoemen omdat mijn blog dan erg lang wordt en mogelijk voor velen ook een beetje saai. Ik denk dat de boodschap duidelijk is dat de Indo-Europese taalfamilie een zeer grote familie is waarbij het onmogelijk is om alle talen binnen de familie te leren. En net als bepaalde ‘’familie eigenschappen’’ zijn er ook ‘’taalfamilie eigenschappen’’ waardoor bepaalde talen erg op elkaar lijken. En sommige talen in Europa zijn helemaal geen lid van de familie, zoals het Hongaars en het Turks die bij een andere taalfamilie horen. En dan is er ook nog een taal die helemaal geen enkele familie heeft, en dat is het Baskisch wat in Baskenland wordt gesproken.
Verwarrend allemaal, hoor ik jullie al denken, dat begrijp ik maar we kunnen ook een hoop interessante ontdekkingen doen met deze kennis! Zoals dat je met ‘’dober dan’’ niet alleen in Servië iemand gedag kan zeggen, maar ook in Kroatië, Bulgarije en Noord Macedonië! Daar kunnen kleine uitspraakverschillen in zitten (dober den), maar de mensen zullen je begrijpen. Dat is handig! Maar met alleen ‘’dober dan’’ kun je nog niet echt een gesprek aanknopen, er zijn redelijk wat mensen die Engels spreken maar mijn gastvrouw in het appartement in Tekija hoort daar niet bij. Maar met wat handen en voetenwerk kom je ook een heel eind, en met wat gebarentaal of ik de was kon doen, begreep ze me ook. Het handigste is daarom dan ook wel een taal die veel mensen in Europa en de rest van de wereld begrijpen. En die is er ook, dat is namelijk het Engels die vandaag de dag de lingua franca is, ofwel het communicatiemiddel voor mensen met verschillende moedertalen.
En met de lingua franca kon ik communiceren met twee andere fietsers die ik op het pondje van Stara Palanka naar Ram had genomen. Zo heb ik Omar en Paul leren kennen en een stuk mee langs de Donau gefietst. Omar komt oorspronkelijk uit Pakistan maar woont in Duitsland en Paul komt uit Frankrijk. Het is eigenlijk best wonderlijk dat wij dan kunnen communiceren met een taal die zijn roots heeft in Turkije 🙂
Nog even uitrusten en dan weer verder richting Bulgarije, daar komt een grote fysieke uitdaging… de bergen! Maar eerst nog relaxen en genieten van het mooie uitzicht over de Donau bij een lokaal restaurantje die zowel een vega optie heeft als heerlijke lokale wijn.
Nastaviće se! (wordt vervolgd!)
De route op de kaart:
https://www.travellerspoint.com/map/#/trip/1557653
Foto’s zijn te vinden op:`
https://www.travellerspoint.com/photos/stream/users/robertockhuizen/
Je kunt ook nog mijn fietsdagboekje lezen:
https://fietssponsortocht.travellerspoint.com/7/https://fietssponsortocht.travellerspoint.com/7
En wil jij bijdragen aan betere onderwijskansen voor kinderen in Nepal? Je kunt mijn actie steunen via: https://projectnest.org/campaigns/fietstocht-van-amsteredam-naar-istanbul
